مدل آسیب‌شناسی اجتماعی با رویکردی اسلامی

نوع مقاله: تخصصی

نویسندگان

1 استادیار فرهنگستان علوم اسلامی

2 کارشناسی ارشد فلسفة علوم اجتماعی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)

چکیده

این مقاله به دنبال ارائه مدل مفهومی و پایه در شناخت آسیب‌های اجتماعی می‌باشد و بر این پیش‌فرض استوار است که جامعه‌پردازی در عصر حاضر از پیچیدگی‌های خاصی برخوردار گردیده است، به گونه‌ای که برای طراحی برنامه‌های توسعه اجتماعی و یا آسیب‌شناسی‌های اجتماعی، تأثیر و تأثر همه مؤلفه‌های حیات اجتماعی و حتی حیات فردی بر یکدیگر و سهم تأثیر هر یک در ایجاد توسعه کل جامعه باید ملاحظه و محاسبه گردد. از این حیث، یکی از آسیب‌های مهم نظام برنامه‌ریزی موجود ما نداشتن مدل جامع جهت شناخت نظام‌مند آسیب‌های اجتماعی می‌باشد. مدلی که در سایه داشتن آن اولاً، تمام آسیب‌های اجتماعی شناخته شود. ثانیاً، ارتباطات و تأثیرگذاری این آسیب‌ها بر یکدیگر معین گردد. ثالثاً، وزن و سهم تأثیر هر آسیب در ایجاد ناهنجاری‌های اجتماعی معین گردد. این مدل مفهومی از برقراری ارتباط ماتریسی بین سه دسته از مؤلفه‌های مفهومی در باب شناخت آسیب‌های اجتماعی شکل گرفته است. این سه دسته از مؤلفه‌ها عبارتند از: آسیب‌های اجتماعی در سه حوزه «سیاسی، فرهنگی، اقتصادی» و در سه سطح «توسعه، کلان، خُرد» و در سه مقیاس «ملی، منطقه‌ای، جهانی» که از ضرب اینها در یکدیگر مدلی با 27 خانه به دست می‌آید که بر اساس آن می‌توان آسیب‌های اجتماعی را طبقه‌بندی، توزین و ارتباط آنها با یکدیگر را تبیین کرد. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی با استفاده از منابع مکتوب و کتابخانه‌ای می‌باشد.

کلیدواژه‌ها