1
دانشجوی دکتری موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
2
دانشیار گروه جامعه‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، ایران
3
استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
چکیده
بسیاری از نظریات ساختاری- کارکردی تنها بر انحرافات اجتماعی تأکید دارند، براساس آیات قرآن نیز این موارد انحرافات اجتماعی است؛ اما دسته‌ای دیگر از انحرافات بزرگ سیاسی و اقتصادی در آیات قرآن و نظریه تضاد مطرح می‌شود که دارای پیامدهای خطرناک‌تر و ابعاد پیچیده‌ترند. در این مقاله، مقولات این قبیل انحرافات با روش تحلیل محتوای کیفی از نظریه تضاد استخراج شده و سپس بر قرآن عرضه گردیده و مقولات نهایی استخراج گردیده است. در مجموع پنج مقوله نابرابری اجتماعی، احساس محرومیت، تحریف تعریف اعمال انحرافی، ظلم و تعدی توانمندان و برچسب کجروی مهمترین مقولات استخراج شده از نظریه تضاد بود. با مرور آیات و روایات و با توجه به تفاسیر و شرح آیات و روایات معلوم شد که این مقولات در متون دینی نیز ذکر شده است اما از لحاظ مبنایی و نحوه تبیین مقولات با نظریه تضاد متفاوت است. متون دینی، همانند نظریه تضاد، تنها به عوامل اقتصادی توجه نکرده، بلکه عوامل فرهنگی، سیاسی و حتی شخصیتی را نیز در تبیین این مقولات دخیل دانسته است. پس توانمندان از قدرت و ثروت تأثیر می‌پذیرند اما میزان تأثیر پذیری آنان متفاوت است؛ به گونه‌ای که برخی قدرتمندان و ثروتمندان نه تنها از قدرت و ثروت برای ظلم و تعدی و تحریف حقایق استفاده نکردند، بلکه آن را عامل خدمت به جامعه قرار دادند. همچنین برخی محرومین به دلیل محرومیت مادی دچار احساس محرومیت نشدند و در نهایت منحرف نگردیدند. پس طبق متون دینی قدرت و ثروت متغیرهای مهمی هستند؛ اما میزان تأثیرگذاری آنها بر افراد مختلف متفاوت است.
شفق، غلام رضا، شرف الدین، سید حسین و صالحی زاده، عبدالهادی. (1398). تحلیل محتوای انحرافات قدرتمندان و ثروتمندان در پرتو آیات قرآن و نظریه تضاد. دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی، 1(2)، 61–82.
MLA
شفق، غلام رضا، شرف الدین، سید حسین، و صالحی زاده، عبدالهادی. "تحلیل محتوای انحرافات قدرتمندان و ثروتمندان در پرتو آیات قرآن و نظریه تضاد"، دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی، 1، 2، 1398، 61–82.
HARVARD
شفق، غلام رضا، شرف الدین، سید حسین، و صالحی زاده، عبدالهادی. (1398). 'تحلیل محتوای انحرافات قدرتمندان و ثروتمندان در پرتو آیات قرآن و نظریه تضاد'، دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی، 1(2), pp. 61–82.
CHICAGO
شفق، غلام رضا، شرف الدین، سید حسین و صالحی زاده، عبدالهادی، "تحلیل محتوای انحرافات قدرتمندان و ثروتمندان در پرتو آیات قرآن و نظریه تضاد." دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی، 1 2 (1398): 61–82,
VANCOUVER
شفق غلام رضا، شرف الدین سید حسین، صالحی زاده عبدالهادی. تحلیل محتوای انحرافات قدرتمندان و ثروتمندان در پرتو آیات قرآن و نظریه تضاد. دوفصلنامه مطالعات اسلامی آسیب های اجتماعی. 1398;1(2):61–82.
